نقد و نظر درباره ترجمه کتاب علامه عاملی

کتاب «الصحیح من سیره النبی» قربانی و ذبح شد!!

کتاب الصحیح من سیره النبی الاعظم(صلّی الله علیه و آله) یکی از بزرگ ترین منابع اصلی و مرجع در زمینه سیره پیامبر اکرم (صلّی الله علیه و آله) در جهان اسلام است و مورد توجه علما و مسلمانان جهان می باشد. این کتاب در ۳۵ جلد منتشر شده و به عنوان کتاب سال جمهوری اسلامی ایران و کتاب برتر حوزه معرفی شده است.

چندی پیش با نشر و رونمایی ترجمه این کتاب با نام سیره صحیح پیامبر «صلّی الله علیه و آله» توسط دکتر محمّد سپهری و با حمایت پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی در ۱۲ جلد، علامه جعفر مرتضی عاملی از نسبت دادن این کتاب به وی اظهار نارضایتی کرد چرا که به گفته ایشان ترجمه منتشر شده دارای نواقص زیادی می باشد.

در حالی که کتاب «الصحیح من سیره النبیّ الاعظم» از جایگاه ویژه ای در تاریخ پیامبر اسلام (صلّی الله علیه و آله) برخوردار است و آیت الله سیستانی (زید عزّه) درباره جایگاه مؤلف این کتاب فرموده اند: «ﻟﻌﻞ اﻧﺘﻢ اﻋﻠﻢ اﻟﻌﻠﻤﺎء ﻓﯽ اﻟﺘﺎرﯾﺦ، ﻓﯽ اﻟﺸﯿﻌﻪ و ﺑﻞ ﻓﯽاﻻﺳﻼم»، با انتخاب این کتاب به عنوان کتاب برگزیده ی این جشنواره و نسبت دادن این کتاب به عنوان ترجمه کتاب «الصحیح من سیره النبیّ الاعظم»، علامه جعفر مرتضی عاملی بیانیّه ای جامع در پی این حوادث رخ داده صادر کردند. ترجمه فارسی این بیانیه بدین شرح است:

کتاب «الصحیح من سیره النبی» شهید شد!!

بسم الله الرحمن الرحیم

الحمدلله، و الصلاه و السلام على محمد و آله الطاهرین …

برادران ارجمند: حضرات آیات عظام، علمای اعلام، حجج اسلام اندیشمندان، صاحب نظران ودانشمدان گرامی..

سلام علیکم ورحمه الله و برکاته… و بعد…

بسیار دردمندم که مسائل به حدّى برسد که من مجبور به صدور این بیانیه که با منش، اخلاق وگرایشهای من سازگار نیست بشوم.

اما راهی به جز این براى دفع خطر وضرر این موضوع نیافتم، واین در حالى است که براى من کاملاً واضح شده است که این امر خطرى بزرگ برای تمای جنبش های علمی ایجاد می کند زیرا کتب تاریخی وتألیفات با فرایند تزویر وتحریف بسیار خطرناک، مورد هدف قرار می گیرد، که اگر ادامه یابد در جای خود اعتماد به کتب وتألیفات بر باد رفته ومجالی برای ساقط کردن اعتبار امانت علمی خواهد گشود. ودیگر جایی برای اطمینان به کتابی واعتماد به ترجمه ای نمی ماند.

وکتاب اینجانب «الصحیح من سیره النبی صلی الله علیه و آله» از اولین قربانیان این سیاست کشنده وبسیار خطرناک بود.

وبا کمال تأسف [خبر] مرگ شهادت گونه کتاب اینجانب «الصحیح من سیره النبی» (توسط برادری که توقع نداشتم کتابها ومؤلفاتم ـ چه بسا این کتاب ـ اولین قربانی او باشد) را به برادران علما دانشمدان واندیشمندان اعلام می دارم.

که او در ترجمه این کتاب «الصحیح من السیره…» که به تازگی نشر یافته است با ویرانگری بسیار فراوان وعجیبی آن را نابود کرده است.. که وى:

متون بسیاری از آن را تحریف کرده..

ودر بسیاری مختصر سازى, ودستکاری.. ومعانی آن را دگرگون کرده..

در مطالب آن تقدم وتأخر انجام داده..

وبخشهای طولانی، و پاراگرافهای بسیاری را حذف نموده…

وآنچه در آن نبوده به آن اضافه کرده، وناگفته ی من را به من نسبت داده..

پاراگرافها, مطالب وکلمات بسیار زیادی را بصورت وارونه ترجمه کرده که با معانی مورد نظر همگرایى ندارد..

در حاشیه ها, کلمات وسیاق آن, دستکاری وحذف انجام داده وبه دلخواه خود, نام فصلها وتیترها را دستکاری کرده وتغییر داده..

و…. و…..و.

تا جایی که دیگر جایز نبوده که کتاب مذکور به من نسبت داده شود.. وصحیح نیست که گفته شود آن ترجمه کتاب مذکور است.. بلکه آن کتابی دیگر است که در خور کسی جز مؤلف آن یعنی دکتر محمد سپهری نیست.

به خصوص اینکه این کتاب غیر قابل ترمیم واصلاح می باشد.. مگر اینکه کتاب مجدداً ترجمه شود..

ولذا اینجانب به برادران گرامی اعلام می دارم به کسی اجازه نمی دهم این کتاب ترجمه شده را به من نسبت بدهد وآن از تألیفات من نمی باشد.

ونیز اینجانب رادمَردی مسؤولین در جمهوری اسلامی ـ وخصوصاً در وزارت إرشاد حفظهم الله ـ را خواستارم وآنان دعوت به برخورد با این پدیده تخریبى می نمایم تا مانع از نسبت داده شدن برخی ترجمه ها به غیر مؤلف حقیقی شوند و اینجانب مؤلف این کتاب نیستم..

ونمی دانم آیا این مترجم با دیگر کتاهایی که ترجمه کرده وناممان را بر روی آن نوشته است نیز همانگونه که در کتاب صحیح انجام داده عمل کرده است؟.. با توجه به اینکه اینجانب هنگامی که ربع قرن [۲۵ سال] پیش به وی اجازه ترجمه کتابهایم را دادم تنها برای ترجمه آنچه که تا آن تاریخ منتشر شده بود اجازه داده ام نه تمام آنچه که تألیف خواهم کرد و وی وارث من بعد از آن تا هنگام وفاتم نیست!!

بنده به او اجازه ترجمه ای صحیح دقیق وامانتدار، و رسا داده بودم، وبه وى اجازه تلخیص حذف اضافه، پس و پیش کردن و غیره را نداده بوده ام.

به همان منظور تمامی کتبی که از این پس ترجمه خواهد شد نیازمند اجازه کتبی برای هر کتاب بصورت جداگانه به شرط رعایت امانتداری ودقت کامل و به شرط ارائه ى آن به من یا یکى از فرزندانم، و با در نظر گرفتن تمام یادآوری هایی که از طرف من و یا آنهاست می باشد.

وهر اجازه ی سابقی را باطل می شماریم اگر این شروط را رعایت نکرده باشد.

در پایان از برادرانم نسبت به این مزاحمت برای آنها عذر خواهی می کنم و من قصدی جز تصحیح گرایش افکارعمومی در این أمر خطرناک و مهم نداشتم..

و الصلاه علی محمد و آله الطاهرین .. وآخر دعوانا أن الحمد لله رب العالمین

دوشنبه ۲۷/۹/۱۳۹۱ هـ . ش . ۱۷/۱۲/۲۰۱۲ م .ش ۳/۲/۱۴۳۴ هـ . ق

بیروت ـ لبنان

جعفر مرتضی العاملی