علت نامگذاری اندلس

پیرامون کلمه اندلس 3 نظریه قابل بررسی است؛

1. دیدگاه خاورشناسان؛ از نظر اکثر مورخان غربی واژه آندلس از واندال مشتق گردیده، گرچه دیدگاه مزبور به وسیله هاینزهایم رد شده است( شفا 1385، 207-208 )
2. دیدگاه مورخان و جغرافیدانان مسلمان؛ منشأ این دیدگاه رازی پیشوای مورخان آندلس است که بیشتر مورخان اسلامی آن را نقل کرده اند. وی معتقد است که واژه مزبور واژه ای خارج از حوزه ی واژگان مغرب و آندلس بوده وی آن را به اقوام مهاجر از شرق نسبت داده است. اندلوش (اندلس) واژه اصلی در این اشتقاق محسوب می شود که، رازی، ابن عذاری، ابن خلدون و مقری (مقرّی 1968، 133-147) آن را نقل کرده اند؛ بر این اساس ارتباط واژه با حضور ایرانیان در آندلس مورد توجه محققان معاصر زبان فارسی قرار گرفته است. آندلس مشتق از اتروش Atarus قوم آتش پرست (ر.ک: رضی 1381، 1، 65) دانسته شده و با مجوس آندلس که در روایات عربی بارها از آن سخن رفته است یکسان تلقی شده است (شفا 1385، 224). از جمله شواهد این که نام آندلس سه بار در شاهنامه آمده و در مجموع احادیث اسرائیلیات نیز مرتبط با ایران عنوان شده است.
3. اشتقاق واژه، از مجموعه واژگان مغربی اندلسی که پیش از اسلام بربرها در آندلس موید ان است.